Το blockchain είναι η τεχνολογία πάνω στην οποία βασίζονται τα κρυπτονομίσματα. Πρόκειται για ένα αποκεντρωμένο ψηφιακό μητρώο, το οποίο καταγράφει συναλλαγές με τρόπο μόνιμο, διαφανή και δύσκολο να αλλοιωθεί. Αντί να υπάρχει μία κεντρική βάση δεδομένων, το blockchain αντιγράφεται και συντηρείται ταυτόχρονα από χιλιάδες υπολογιστές σε όλο τον κόσμο.
Η τεχνολογία έγινε γνωστή μέσα από το Bitcoin, όμως σήμερα χρησιμοποιείται σε πολύ περισσότερους τομείς από τα απλά ψηφιακά νομίσματα.
Τι σημαίνει blockchain με απλά λόγια
Η λέξη blockchain προέρχεται από τις λέξεις block και chain, δηλαδή αλυσίδα από μπλοκ. Κάθε μπλοκ περιέχει πληροφορίες για συναλλαγές, καθώς και έναν μοναδικό κωδικό που το συνδέει με το προηγούμενο.
Με απλά λόγια:
- οι συναλλαγές μπαίνουν σε ένα μπλοκ
- το μπλοκ «κλειδώνει» κρυπτογραφικά
- προστίθεται στην αλυσίδα
- δεν μπορεί να αλλάξει χωρίς να αλλοιωθεί όλο το σύστημα
Αυτό κάνει το blockchain εξαιρετικά ασφαλές.
Πώς λειτουργεί το blockchain βήμα προς βήμα
Για να καταλάβεις πώς λειτουργεί το blockchain, αρκεί να δεις τη διαδικασία μιας απλής συναλλαγής. Αρχικά, κάποιος στέλνει αξία, για παράδειγμα κρυπτονομίσματα. Η συναλλαγή μεταδίδεται στο δίκτυο και ελέγχεται από ανεξάρτητους κόμβους. Όταν επαληθευτεί, προστίθεται μαζί με άλλες συναλλαγές σε ένα νέο μπλοκ. Το μπλοκ συνδέεται κρυπτογραφικά με το προηγούμενο και αποθηκεύεται μόνιμα στο blockchain. Από εκείνη τη στιγμή, η συναλλαγή θεωρείται οριστική και δεν μπορεί να αλλοιωθεί.
Τι είναι οι κόμβοι στο blockchain
Οι κόμβοι είναι οι υπολογιστές που συμμετέχουν στο δίκτυο του blockchain. Κάθε κόμβος κρατά αντίγραφο της αλυσίδας και βοηθά στην επαλήθευση των συναλλαγών. Όσο περισσότεροι κόμβοι υπάρχουν, τόσο πιο ασφαλές και αποκεντρωμένο είναι το δίκτυο. Δεν υπάρχει κεντρικός έλεγχος, κάτι που διαφοροποιεί το blockchain από τα παραδοσιακά τραπεζικά συστήματα.
Μηχανισμοί συναίνεσης στο blockchain
Για να συμφωνήσουν όλοι οι κόμβοι ότι μια συναλλαγή είναι έγκυρη, χρησιμοποιούνται μηχανισμοί συναίνεσης. Ο πιο γνωστός είναι το Proof of Work, που χρησιμοποιεί το Bitcoin. Άλλος διαδεδομένος μηχανισμός είναι το Proof of Stake, που χρησιμοποιείται από σύγχρονα blockchains όπως το Ethereum. Ο στόχος είναι πάντα ο ίδιος. Να διασφαλιστεί ότι κανείς δεν μπορεί να αλλοιώσει τα δεδομένα.
Τι δεδομένα αποθηκεύονται στο blockchain
Στο blockchain δεν αποθηκεύονται μόνο συναλλαγές χρημάτων. Μπορεί να αποθηκευτεί οποιαδήποτε πληροφορία χρειάζεται διαφάνεια και ακεραιότητα.
Τέτοια δεδομένα μπορεί να είναι:
- μεταφορές κρυπτονομισμάτων
- έξυπνα συμβόλαια
- ψηφιακά δικαιώματα
- ιστορικό ενεργειών εφαρμογών
Η πληροφορία είναι δημόσια, αλλά όχι απαραίτητα συνδεδεμένη με πραγματικά στοιχεία ταυτότητας.
Blockchain και smart contracts
Τα smart contracts είναι προγράμματα που εκτελούνται αυτόματα πάνω στο blockchain. Λειτουργούν με προκαθορισμένους κανόνες και δεν χρειάζονται μεσάζοντες.
Για παράδειγμα, αν πληρωθούν οι όροι ενός συμβολαίου, η ενέργεια εκτελείται αυτόματα. Αυτή η λογική άνοιξε τον δρόμο για το DeFi, τα NFTs και πολλές άλλες εφαρμογές.
Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα του blockchain
Το blockchain προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα σε σχέση με τα παραδοσιακά συστήματα.
Στα θετικά συγκαταλέγονται:
- διαφάνεια
- ασφάλεια
- αποκέντρωση
- ανθεκτικότητα σε αλλοιώσεις
Υπάρχουν όμως και μειονεκτήματα:
- περιορισμένη ταχύτητα σε κάποια δίκτυα
- υψηλό ενεργειακό κόστος σε παλαιότερα μοντέλα
- τεχνική πολυπλοκότητα για αρχάριους
Η τεχνολογία εξελίσσεται συνεχώς για να αντιμετωπίσει αυτά τα ζητήματα.
Πού χρησιμοποιείται το blockchain σήμερα
Το blockchain δεν αφορά μόνο τα κρυπτονομίσματα. Χρησιμοποιείται ήδη σε τομείς όπως:
- χρηματοοικονομικές υπηρεσίες
- εφοδιαστική αλυσίδα
- ψηφιακή ταυτότητα
- παιχνίδια και ψηφιακά αντικείμενα
- αποκεντρωμένες εφαρμογές
Η χρήση του επεκτείνεται όσο αυξάνεται η ανάγκη για διαφάνεια και αυτοματοποίηση.
Συχνές Ερωτήσεις για το blockchain
1. Τι είναι το blockchain με απλά λόγια;
Το blockchain είναι μια ψηφιακή βάση δεδομένων που δεν ελέγχεται από μία αρχή. Αποθηκεύει πληροφορίες σε μπλοκ που συνδέονται μεταξύ τους και δεν μπορούν να αλλοιωθούν εύκολα.
2. Είναι ασφαλές το blockchain;
Ναι, επειδή βασίζεται σε κρυπτογραφία και αποκέντρωση. Για να αλλοιωθεί ένα blockchain θα έπρεπε να παραβιαστούν ταυτόχρονα χιλιάδες κόμβοι.
3. Μπορεί να αλλάξει μια συναλλαγή στο blockchain;
Όχι. Μόλις μια συναλλαγή καταγραφεί και επιβεβαιωθεί, θεωρείται μόνιμη.
4. Το blockchain είναι ίδιο με το Bitcoin;
Όχι. Το Bitcoin είναι εφαρμογή του blockchain. Η τεχνολογία blockchain μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε πολλούς άλλους τομείς.
5. Χρειάζομαι blockchain για να χρησιμοποιήσω κρυπτονομίσματα;
Ναι. Κάθε κρυπτονόμισμα βασίζεται σε κάποιο blockchain για να λειτουργήσει.
