Η κλιμάκωση αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα τεχνικά ζητήματα στον χώρο των blockchain. Όσο αυξάνεται η χρήση ενός δικτύου, τόσο μεγαλώνει η πίεση στο σύστημα επεξεργασίας συναλλαγών. Οι όροι Layer 1 και Layer 2 χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν δύο διαφορετικές προσεγγίσεις που στοχεύουν στη βελτίωση της ταχύτητας και της αποδοτικότητας.
Παρότι συχνά συγχέονται, οι δύο έννοιες αφορούν διαφορετικά επίπεδα παρέμβασης στην αρχιτεκτονική ενός blockchain.
Τι σημαίνει Layer 1 και τι Layer 2
Στην τεχνολογία blockchain, τα “layers” αναφέρονται στα επίπεδα της αρχιτεκτονικής του συστήματος. Κάθε επίπεδο εκτελεί συγκεκριμένες λειτουργίες και εξαρτάται από το προηγούμενο.
Η συνήθης κατηγοριοποίηση έχει ως εξής:
- Layer 0 αφορά την υποδομή.
- Layer 1 είναι το βασικό blockchain όπου αποθηκεύονται και επιβεβαιώνονται οι συναλλαγές.
- Layer 2 περιλαμβάνει δίκτυα ή εφαρμογές που λειτουργούν πάνω στο Layer
- Layer 3 σχετίζεται με μηχανισμούς συναίνεσης.
- Layer 4 είναι το επίπεδο εφαρμογών.
Στην πράξη, όταν γίνεται λόγος για κλιμάκωση, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται κυρίως στα Layer 1 και Layer 2, καθώς εκεί εμφανίζονται τα περισσότερα “bottlenecks” στην ταχύτητα συναλλαγών.
Τι είναι οι λύσεις κλιμάκωσης Layer 1
Οι λύσεις Layer 1 αφορούν αλλαγές στον ίδιο τον πυρήνα του blockchain. Πρόκειται για τροποποιήσεις στον κώδικα ή στον τρόπο λειτουργίας του δικτύου, ώστε να μπορεί να επεξεργάζεται περισσότερες συναλλαγές.
Δημοφιλή παραδείγματα Layer 1 blockchains είναι το Bitcoin, το Ethereum και το Solana.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα Layer 1 αναβάθμισης ήταν το The Merge στο Ethereum το 2022. Με τη μετάβαση από proof of work σε proof of stake, το δίκτυο έθεσε τις βάσεις για μελλοντικές βελτιώσεις στην κλιμάκωση και στην ενεργειακή αποδοτικότητα.
Οι λύσεις Layer 1 είναι συχνά πιο σύνθετες, καθώς απαιτούν συντονισμένες αλλαγές σε ολόκληρο το δίκτυο. Ωστόσο, όταν υλοποιούνται επιτυχώς, μπορούν να ενισχύσουν σημαντικά τη συνολική απόδοση.
Τι είναι οι λύσεις κλιμάκωσης Layer 2
Οι λύσεις Layer 2 λειτουργούν συμπληρωματικά. Δεν αλλάζουν τον πυρήνα του blockchain, αλλά δημιουργούν ένα πρόσθετο επίπεδο που αναλαμβάνει μέρος της επεξεργασίας συναλλαγών.
Με απλά λόγια, το Layer 2 “αποφορτίζει” το Layer 1. Οι συναλλαγές εκτελούνται εκτός κύριας αλυσίδας και στη συνέχεια αποστέλλονται συγκεντρωτικά πίσω στο βασικό δίκτυο για τελική επιβεβαίωση και μόνιμη καταγραφή.
Στην περίπτωση του Bitcoin, ένα γνωστό παράδειγμα είναι το Lightning Network. Το δίκτυο αυτό επιτρέπει τη δημιουργία καναλιών μεταξύ χρηστών, όπου μπορούν να πραγματοποιούνται πολλαπλές συναλλαγές χωρίς να καταγράφεται κάθε μία ξεχωριστά στο blockchain. Όταν το κανάλι κλείσει, τα δεδομένα αποστέλλονται συγκεντρωτικά στο Bitcoin.
Στο οικοσύστημα του Ethereum, δημοφιλή Layer 2 δίκτυα είναι τα rollups και sidechains όπως το Arbitrum, τα οποία “συμπιέζουν” πολλές συναλλαγές σε μία πριν τις αποστείλουν στην κύρια αλυσίδα.
Ποια είναι η βασική διαφορά
Η ουσιαστική διαφορά βρίσκεται στο σημείο παρέμβασης.
- Οι λύσεις Layer 1 τροποποιούν το ίδιο το blockchain για να αυξήσουν τη χωρητικότητα και την ταχύτητα.
- Οι λύσεις Layer 2 δημιουργούν ένα παράλληλο σύστημα που αναλαμβάνει μεγάλο μέρος της δραστηριότητας και επιστρέφει τα δεδομένα στο βασικό δίκτυο.
Η πρώτη προσέγγιση είναι πιο θεμελιώδης και συχνά πιο αργή στην υλοποίηση. Η δεύτερη είναι πιο ευέλικτη και μπορεί να αναπτυχθεί ταχύτερα, χωρίς να απαιτείται ριζική αλλαγή στον πυρήνα του πρωτοκόλλου.
Συμπέρασμα
Καθώς τα blockchain δίκτυα γίνονται πιο δημοφιλή, η ανάγκη για κλιμάκωση εντείνεται. Είτε μέσω αλλαγών στον βασικό κώδικα είτε μέσω παράλληλων δικτύων, ο στόχος είναι κοινός: περισσότερες συναλλαγές, χαμηλότερα κόστη και καλύτερη εμπειρία.
Layer 1 και Layer 2 δεν ανταγωνίζονται απαραίτητα. Στην πράξη, λειτουργούν συμπληρωματικά, διαμορφώνοντας ένα πολυεπίπεδο οικοσύστημα που επιτρέπει στα blockchain να εξελίσσονται και να υποστηρίζουν αυξανόμενη δραστηριότητα.
Συχνές Ερωτήσεις (FAQs)
1. Ποια είναι η βασική διαφορά μεταξύ Layer 1 και Layer 2;
Η βασική διαφορά είναι το σημείο στο οποίο γίνεται η παρέμβαση. Το Layer 1 αφορά αλλαγές στο ίδιο το blockchain, δηλαδή στον πυρήνα του δικτύου. Το Layer 2 λειτουργεί πάνω από το βασικό blockchain και αναλαμβάνει μέρος των συναλλαγών εκτός κύριας αλυσίδας, πριν τις επιστρέψει για τελική επιβεβαίωση.
2. Είναι το Ethereum Layer 1 ή Layer 2;
Το Ethereum θεωρείται Layer 1 blockchain, επειδή εκτελεί και επιβεβαιώνει συναλλαγές απευθείας στο δικό του δίκτυο. Πάνω του λειτουργούν διάφορες Layer 2 λύσεις, όπως το Arbitrum, που βοηθούν στην κλιμάκωση.
3. Γιατί χρειάζονται λύσεις κλιμάκωσης στα blockchain;
Καθώς αυξάνεται η χρήση ενός δικτύου, αυξάνονται και οι συναλλαγές που πρέπει να επεξεργαστεί. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε καθυστερήσεις και υψηλά τέλη. Οι λύσεις Layer 1 και Layer 2 στοχεύουν στη βελτίωση της ταχύτητας, στη μείωση του κόστους και στη διατήρηση της ασφάλειας.
4. Είναι το Bitcoin μόνο Layer 1;
Το Bitcoin είναι Layer 1 blockchain. Ωστόσο, διαθέτει Layer 2 λύσεις όπως το Lightning Network, που επιτρέπουν γρηγορότερες και φθηνότερες συναλλαγές εκτός της κύριας αλυσίδας.
5. Ποια λύση είναι καλύτερη, Layer 1 ή Layer 2;
Δεν υπάρχει απόλυτα καλύτερη λύση. Οι αλλαγές Layer 1 ενισχύουν τον ίδιο τον πυρήνα του δικτύου, ενώ οι λύσεις Layer 2 προσφέρουν ευελιξία και ταχύτερη υλοποίηση. Στην πράξη, τα περισσότερα μεγάλα οικοσυστήματα χρησιμοποιούν συνδυασμό και των δύο προσεγγίσεων για βέλτιστη απόδοση.
